Home

Zyrtari i lartë për politikën e jashtme të BE-se, Javier Solana kritikoi lidershipin kosovar për shkak të besueshmërisë së ulët që ata kanë dëshmuar në mesin e popullatës kosovare, që u tregua nga pjesëmarrja tepër e ulët e votuesve në zgjedhje. Në fakt, pjesëmarrja ishte drastikisht e ulët edhe sipas standardeve rajonale, ku pjesëmarrja në zgjedhjet parlamentare të viteve të fundit vërtitet rreth 50-60%. Mesatarja në Evropën perëndimore (me përjashtim të Zvicrës) për zgjedhjet e fundit arrin në 60-70%. Në shtetet si Danimarka e Belgjika, pjesëmarrja në zgjedhje parlamentare arrin deri në mbi 90%. Pra, ajo që dëshmuam në Kosovë përbën një anomali të konsiderueshme përsa i përket masës së elektoratit që doli në zgjedhje.

 

Por, a është pjesëmarrja e ulët vetëm, siç mendon Solana, vetëm shprehje e besueshmërisë ndaj lidershipit dhe ndaj partive? Është e qartë se zgjedhjet në Kosovë nuk janë mbajtur në kushte që mesatarisht mund t’i quajmë normale, as institucionale e as politike. Institucionalisht, Kosova është e privuar nga ushtrimi i sovranitetit të vet dhe vazhdon të administrohet nga UNMIK-ut; politikisht, ajo gjendet në një fazë ku po i përkufizohet e ardhmja politike, një proces që akoma karakterizohet nga paqartësi dhe pa garanca për të ardhmen. Në një kontekst të tillë, zgjedhjet nuk ishin thjesht shprehje e preferencave të votuesve për subjekte, kandidatë, apo programe politike, por efektivisht një plebishit ndaj asaj që paraqesin shumica e partive ekzistuese, që është, politikisht, një platformë për të ardhmen e Kosovës bazuar në Pakon e Ahtisaarit.

 

Është interesante se si gjatë zgjedhjeve, pikërisht kjo çështje fundamentale mbeti e pa adresuar. Kandidatët partiakë folën për ekonominë, problemet sociale, korrupsionin, krimin, si dhe zgjidhjet që ata i kanë për të gjitha këto probleme, po nuk folën për kornizën brenda së cilës ata do t’i kërkojnë këto zgjidhje e do t’i zbatojnë politikat e pretenduara të tyre. Ata folën për qeverisje duke mos e adresuar problemin e sistemit të qeverisjes. Në fakt, as Ahtisaari, e as kushtetuta e ardhshme e Kosovës (që do të kushtëzohet nga Ahtisaari) nuk ishin pjesë e debateve partiake, ndërsa u propozuan programe bombastike e u dhanë premtime të shumta pa mbulesë për zhvilliminin ekonomik, krijimin e dhjetëra mijëra vendeve të punës brenda disa muajve, arsimit, pensionet etj. Lidhur me këtë, do të ishte interesant të studiohet më thellësisht funksionimi i modelit të ri të hegjemonisë që ka ndërtuar UNMIK-u. Në të kaluarën, sunduesit e huaj të një vendi tentonin të ideologjizonin masat, duke manipuluar me ta përmes propagandës, t’ua ndryshonte bindjet politike, të legjitimonte mungesën e lirisë etj.; sot, UNMIK-u ideologjizon partitë politike, ndërsa ua lë atyre punën e manipulimit të masave, gjë që ndodh në mënyrën më efektive gjatë ritualistikës së spektakleve mediale të fushatave zgjedhore. Pra, për tetë vite, UNMIK-u dhe ndihmësit e saj të zyrave diplomatike, edukuan partitë politike kosovare që të mos merren me çështje fundamentale, por me “problemet e jetës së përditshme”, e kjo në fakt ndodhi tani. Kuptohet, çështja nuk është, siç pohojnë disa, të zgjedhet midis diskutimit të problemeve fundamentale dhe problemeve të përditshme, thuajse kemi të bëjmë me dy gjëra të kundërta. Çështja është të tejkalohet kjo dikotomi e false dhe të zbulohen lidhjet e drejtpërdrejta midis çështjeve fundamentale dhe problemeve të jetës së përditshme. Politika reale, madje, nuk është gjë tjetër pos proces identifikimi dhe adresimi pikërisht i lidhjeve të tilla.

 

Sido që të jetë, duket se pas zgjedhjeve, mandati i lidershipit të ri nën udhëheqjen e PDK-së për ta çuar Kosovën drejt rrugës që ia ka trasuar administrimi i i vazhdueshëm ndërkombëtar (që fshihet mbrapa eufemizmit të pavarësisë) sipas Pakos së Ahtisaarit, tashmë nuk është krejt i qartë. Ta përkujtojmë faktin se i njëjti Solana vetëm pak vite më parë kishte insistuar që në Mal të Zi, referendumi për pavarësi të njihet si valid vetëm nëse vota PËR në të kalon 55%-shin. Me këtë llogari, një referendum për Pakon e Ahtisaarit në Kosovë do të dështonte totalisht. Nëse marrim parasysh daljen e jo më shumë se 45% të zgjedhësve në votime, domethënë se më pak se gjysma e kosovarëve mbështesin opsionin e Ahtisaarit (duke konsideruar se as subjektet e reja, AKR dhe LDD, nuk dolën me kundërplatformë). Madje, nëse konsiderojmë se bërthama e “Bllokut Ahtisaari”, që përfshin subjektet e përfaqësuara në Ekipin e Unitetit (LDK, PDK, AAK, ORA, e ku mund të radhisim edhe mediat dhe elementet tjera të shoqërisë civile që mbështesin këtë bllok), arriten të nxjerrin në votime pak më shumë se 30% të elektoratit, kjo vë në sprovë të madhe projektin politik që këto parti kanë krijuar e që vazhdojnë të mbështesin në mënyrë të pa epur, kur mbështetja e përgjithshme në elektorat për elementin e përbashkët të të gjitha këtyre partive, përbën jo më shumë se një minoritet politik. Natyrisht, duhet të eliminojmë kundërshtinë naive ndaj këtij argumenti, se kjo që po thuhet këtu nuk është valide sepse votuesit e partive të sipërcekura nuk kanë dalur që me vetëdije të votojnë për këto parti duke menduar se me këtë akt ata mbështesin Pakon e Ahtisaarit. Por, pavarësisht nëse votuesit individualë e kanë bërë këtë me vetëdije apo jo, ky është mesazhi politik që ky elektorat ka çuar, pasi që ata kanë votuar për parti që e kanë bërë më se të qartë se mbështesin projektin e një Kosove ahtisaariane. Ndërsa tashmë rezulton se ky elektorat përbën vetëm një pakicë.

 

Fakti që “Blloku Ahtisaari” nuk arriti të mobilizojë as gjysmën e elektoratit, bën shumë të dyshimtë mandatin e fituesit brenda këtij blloku, PDK-së, dhe aleatëve të saj të ardhshem të koalicionit, që të zbatojnë një zgjidhje të tillë. Sigurisht se shumë çështje mbesin akoma të paqarta, pas rikonfigurimeve që do të ndodhin në ulëset e Kuvendit dhe në postet qeveritare, si dhe për atë që do të ndodh pas përfundimit të raundit të dytë të bisedimeve me Serbinë më 10 dhjetor. Mirëpo mesazhi nga këto zgjedhje, të paktën për një çështje, është i qartë: Ahtisaari nuk e kalon pragun e një zgjidhjeje të pranueshme, dhe lidershipi i ri por edhe diplomacia perëndimore duhet ta mendojë mirë çmimin e destablitetit potencial në Kosovë nëse ajo imponon një zgjidhje që nuk gëzon mbështetjen e as legjitimitetin e shumicës. E, të mos harrojmë, terreni për ta pushtuar mazhorancën akoma të paartikuluar politike të Kosovës mbetët akoma i hapur, prandaj edhe kthesat politike që mund t’i shohim në periudhën që po vjen mund të jenë edhe më drastike se sa rezultatet e këtyre zgjedhjeve.

Botuar te Koha Ditore, 23 nëntor 2007 

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshojeni )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshojeni )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshojeni )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshojeni )

Po lidhet me %s