Home

Është interesant të vihet re se sa herë që denoncojmë “okupatorin serbomadh”, gjejmë vetën të mbështjellur me gjuhën e leninizmit. Pakkush është i vetëdijshëm për këtë në epokën tonë post-socialiste, apo kur vizionet tona politike i ka pushtuar mitomania liberale e populliste, megjithëse denoncimet e shovenizmit “serbomadh” u dëgjuan edhe këto ditë pas ekskurzionit senzacional të presidentit serb nëpër Kosovë.

Termi “serbomadh” është konstrukt që huazon termin “rusomadh”, atë formë nacionalizmi që Lenini denoncoi ashpër në traktin e tij të famshëm “E Drejta e Kombeve për Vetëvendosje”. Dhe meqë ky dokument shërbeu si bazë e lëvizjës komuniste jugosllave për hartimin e politikës së vet nacionale gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe pas saj, çështja jonë kombëtare vazhdon të mbetët e mbërthyer në petkun leninist me të gjitha lakimet, kufizimet dhe potencialet ideologjike që ai i kushtëzon.

Thirrja e Leninit për vetëvendosje kombëtare ishte baza e thirrjes së Titos dhe lëvizjës së tij komuniste, qysh në vitet 1930, për lirinë e shqiptarëve të Kosovës, megjithëse në epokën pas 1945-ës kur komunistet jugosllav moren pushtetin, punët vajtën pak më ndryshe.

Por në atë kohë, Komiteti i Kosovës, i udhëhequr nga patriotët e shquar si Bajram Curri dhe Hasan Prishtina, thirret në gjuhën anti-imperialiste të lëvizjeve progresive të asaj kohe për ta jetësuar parimin e vetëvendosjes për Kosovën. Vetë Bajram Curri thuhet të ketë shprehë admirim të veçantë për Leninin. Ndërkaq, agjitacionin pro-vetëvendosje, lëvizja komuniste jugosllave e vazhdoi përgjatë Luftës së Dytë Botërore. Ishte kjo bazë mbi të cilën Këshilli Nacionalçlirimtar i Kosovës, në vitin 1943 në fshatin Bujan, hartoi dokumentin që shpallte kërkesën e popullit të Kosovës për t’u bashkuar me Shqipërinë. Vetëvendosja leniniste gjeti shprehjen maksimale në këtë dokument. Përgjatë viteve 1990 lëvizja shqiptare për pavarësi u thirr vazhdimisht në dokumentin e Bujanit, në denoncimin e “shovenizmit serbomadh” dhe në insistimin që populli shqiptar në Kosovë gëzon të drejtën për vetëvendosje. Në gjithë këtë rrugëtim historik, hija e Leninit rëndon mirëpo vetë Lenini nuk hetohet. Kurse Lenini është edhe sot me ne.

Siç do të argumentoj në vijim, nuk është problemi në atë që gjuha jonë çlirimtare mbetët e lidhur ngusht me mendimin revolucionar leninist. E këqja është që shpesh nuk jemi të vetëdijshëm për origjinën e doktrinave politike me të cilat shërbehemi, dhe si pasojë edhe të drejtimeve radikale në të cilat mund të orientohet kërkesa jonë aktuale për pavarësi dhe përgjithësisht lëvizja kombëtare në Kosovë — sado që në momentin aktual jemi në një stad tjetër, kur lëvizja e dikurshme është e shpartalluar dhe në vend të saj kemi një luftë pozitash midis grupacioneve në sistemin e ri politik. Me fjalë të tjera, nëse i kthehemi doktrinës origjinale, mund të mësojmë diçka për atë se çfarë përmban në thellësi artikulimi ynë për pavarësi. Sepse kërkesa për pavarësi nuk është kërkesë vetëm për “njohje formale” të shtetit, siç pretendon presidenti kosovar, që nënkupton se liria është këtu, veçse duhet ta fitojë njohjen juridike, që është absurd në vetëvete. Kërkesa për pavarësi është kërkesë për emancipim total kombëtar e shoqëror, e kjo nuk arrihet përmes deklaratave politike dhe akteve zyrtare. Prandaj, ta zgjojmë nga gjumi Leninin e fjetur në mes të doktrinave tona politike, të mësojmë nga ai, pa nevojë që të shndërrohemi në leninistë doktrinarë të stilit enverian.

Çka mund të mësojmë nga Lenini?

Dy gjëra dalin në sipërfaqe pas një gjurmimi arkeologjik të lidhjes së ngushtë midis Leninit dhe kërkesës sonë për pavarësi.

E para, pavarësia e Kosovës domethënë liri për Serbinë. Kur Lenini denoncoi nacionalizmin rusomadh, ai këtë e bëri duke u mbështetur në premisën se një popull që shtyp një tjetër as vetë nuk është i lirë. Për ne, është e qartë se edhe pse Serbia nuk e ka nën pushtet të vetin Kosovën, Kosova akoma ushtron pushtet mbi imagjinatën politike serbe. Kur një president serb vjen në Kosovë dhe u thotë serbëve të Kosovës “kjo është Serbi”, shpërndan flamuj trengjyresh dhe u thotë serbëve se qëndrimi i tyre në Kosovë është në funksion të ekzistencës historike të kombit serb, kjo dëshmon se si Serbia mbetët rob i Kosovës. Prandaj parimi i vetëvendosjes nuk është parim i thjeshtë nacionalist dhe shovenist — thirrja për pavarësinë e Kosovës është edhe thirrje për çlirimin e Serbisë. Veprimtaria jonë politike është e dyfishtë — për emancipimin tonë dhe përmes arritjes së synimit tonë, për emancipimin e armikut. Thirrja për pavarësinë e Kosovës nuk është antitezë e nacionalizmit serb dhe as e identitetit kombëtar serb, por është antitezë e shovenizmit dhe simptomatikës imperialiste që përmban ai nacionalizëm.

E dyta, Lenini mund të na mesojë mbi karakterin aktual të lëvizjes kombëtare në Kosovë. Në traktin për vetëvendosjen, Lenini trajton problemin e mbështetjes për kërkesat për secesion për lëvizjen revolucionare pan-evropiane proletare në të cilën ai ishte protagonist. Ai jep argumentin se edhe për proletariatin e nënshtruar, është e domosdoshme të mbështetet nacionalizmi në formën e vet borgjeze, edhe pse ai nacionalizëm do të ketë si rezultat krijimin e një shteti kapitalist me një borgjezi të vetën. Dhe ky është pikërisht problemi me të cilin ballafaqohemi ne sot. Se në të vërtetë, shteti që po krijohet në Kosovë ka në kuadër të tij një shoqëri ku gjithnjë e më shumë vijnë në shprehje dallimet klasore, ku pretendimet patriotike po zhbëhen e zhvishen e po dallohen gjithnjë e më shumë nga pretendimet materiale, nga pretendimet për autoritet, për kapital dhe të një pushteti ku parim themeltar janë një kombinim privilegjesh familjare e klasore.

Për ata që nuk duan të marrin pjesë në këtë valle degjenerimi shoqëror, të shkeljes dhe përdhojsës së qytetarit, të zëvendësimit të formave të vjetra të shtypjes me forma të reja, por që në të njëjtën kohë nuk duan të heqin dorë nga thelbi emancipator i kërkesës për liri dhe pavarësi, përgjigja është gjithashtu për t’u kërkuar në origjinat leniniste: është për t’u përkrahur në mënyrë të parezervë kërkesa për pavarësi, kushdo qoftë artikuluesi i kësaj ideje në këtë moment. Por në të njëjtën kohë kërkohet veprimtaria e përhershme e demaskimit ideologjik — të asaj se si popullizmi kombëtar është vënë në funksion të një revolucioni të heshtur klasor, të vendosjes së formave të reja të autoritarizmit, të korrupsionit sistematik, të zhbërjes së funksioneve të mirëfillta sociale e publike të shtetit, dhe përgjithësisht të luftës klasore — jo të luftës klasore si të tillë por të luftës së vazhdueshme që bëjnë grupet e etabluara politike në Kosovë për t’u shndërruar në klasë. Ky është, me fjalë të tjera, realiteti i luftës sonë kombëtare në kushtet e sotme të Kosovës së shndërruar në zonë periferike të kapitalizmit global.

Tekst i pabotuar, prill 2005.

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshojeni )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshojeni )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshojeni )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshojeni )

Po lidhet me %s